Hans Memling

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Fragment "Sądu Ostatecznego" Memlinga

Hans Memling, Memlinc (ur. 1435 w Seligenstadt, zm. 11 sierpnia 1494 w Brugii) – malarz niderlandzki niemieckiego pochodzenia, jeden z najważniejszych przedstawicieli wczesnego odrodzenia w Europie.

Prawdopodobnie uczył się u Stephana Lochnera w Kolonii i u Rogiera van der Weydena w Brukseli. Od 1465 pracował w Brugii. W 1467 został członkiem gildii św. Łukasza w Brugii. W 1480 należał do najbogatszych mieszkańców tego miasta, prowadził pracownię, w której zatrudniał wielu uczniów i pomocników.

Pod koniec XVIII w. powstała legenda dotycząca jego osoby. Głosiła ona, iż Memling był żołnierzem armii Karola Śmiałego. Znaleziono go rannego na progu szpitala św. Jana (Sint-Janshospitaal) w Brugii. Aby odwdzięczyć się za otrzymaną opiekę artysta postanowił pozostać na usługach tej charytatywnej instytucji. Dzięki legendzie malarz zyskał dużą popularność wśród niemieckich romantyków na początku XIX w. Zaczęto mu wtedy przypisywać większość anonimowych dzieł szkoły niderlandzkiej.

Obrazy Memlinga nacechowane są liryzmem, spokojem, czystym i harmonijnym kolorytem oraz miękkim modelunkiem , manierą wysmuklania ciał i wielością szczegółów. Przy zachowaniu zdobyczy warsztatowych Jana van Eycka, jego malarstwo skłania się ku manieryczności i wytworności, kojarzącej się z „międzynarodowym gotykiem”. Dramatyzmem wyróżnia się ołtarz Sąd Ostateczny (1473), wczesne dzieło artysty (obecnie w Muzeum Narodowym w Gdańsku). Jednym z ostatnich jego dzieł jest Relikwiarz św. Urszuli (1489) - drewniana skrzynka ozdobiona scenami z życia świętej i innymi miniaturami. Memling korzystał z doświadczeń mistrzów: van der Weydena, D. Boutsa, H. van der Goesa.

Malarz lubił sięgać do typu ikonograficznego zwanego Sacra Conversazione (święta rozmowa), który zrealizował m.in. w tryptyku Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny. Stworzył także szereg innych ołtarzy: Trzech Króli (1479), Opłakiwania (1480), Św. Krzysztofa (1484), Męki Pańskiej (1491).

Do najlepszych dzieł o tematyce religijnej należą także wizerunki Madonny z Dzieciątkiem. Jego Madonny cechuje nastrój poetyckiej czułości i wdzięku oraz miłości macierzyńskiej (Zwiastowanie, Adoracja Madonny). W późniejszych latach poetyckość i wdzięk Madonn przekształciła się w konwencję pozbawioną życia. Malarz powtarzał podobne do siebie kompozycje, sadowiąc Madonnę osiowo na tronie z brokatowym zapleczem, ustawionym w renesansowej komnacie z puttami trzymającymi girlandy kwiatów i owoców (w latach 80. przeniknęły na Północ włoskie wzory).

Był świetnym portrecistą. Jednym z najsłynniejszych jego portretów jest wizerunek Martina van Nieuwenhove, stanowiący część dyptyku.

Spis treści

[edytuj] Wybrane dzieła

nr tytuł czas powstania technika i wymiary miejsce przechowywania ilustracja
1. Ołtarz Sądu Ostatecznego, tryptyk między 1467 a 1471[1] 242 x 360 cm Muzeum Narodowe w Gdańsku
2. Opłakiwanie Galleria Doria Pamphilj, Rzym
3. Ołtarz Trzech Króli, tryptyk ok. 1470 Muzeum Prado, Madryt
4. Św. Wronika, prawa strona dyptyku ok. 1470/75[2] olej na desce, 31,2 x 24,4 cm National Gallery of Art w Waszyngtonie
5. Ołtarz mistycznych zaślubin św. Katarzyny (Ołtarz św. Janów), tryptyk 1475-79 Memlingmuseum, Sint-Janshospitaal w Brugii
6. 1475[3] olej na desce, 27,4 x 19,9 cm National Gallery of Victoria, Melbourne
7. Męczeństwo św. Sebastiana ok. 1475[4] 67,4 x 67,7 cm Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique, Bruksela
8. Tryptyk rodziny Donne ok. 1478[5] olej na desce, 70,7 x 70,5 cm National Gallery w Londynie
9. Zwiastowanie 1480–89[6] olej na desce (przeniesiony na płótno), 76,5 x 54,6 cm Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork
10. Ołtarz Opłakiwania 1480 Memlingmuseum, Sint-Janshospitaal w Brugii
11. Pasja 1480 Stara Pinakoteka, Monachium
12. Ołtarz św. Krzysztofa 1484
13. Pasja 1484 Galleria Sabauda, Turyn
14. Betszeba ok. 1485[7] tempera i olej na desce Staatsgalerie, Stuttgart
15. Relikwiarz Św. Urszuli 1489 Memlingmuseum, Sint-Janshospitaal w Brugii
16. Ołtarz Męki Pańskiej 1491 Museum für Kunst- und Kulturgedichte w Lubece

[edytuj] Portrety

nr tytuł czas powstania technika i wymiary miejsce przechowywania ilustracja
1. Portret mężczyzny z monetą Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych, Antwerpia
2. Tryptyk Moreel
Portret Willema Moreel, awers lewego skrzydła tryptyku ok. 1482[4] 39 x 29 cm Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique, Bruksela
Portret Barbary van Vlaenderberch, żony Willema Moreel, awers prawego skrzydła tryptyku 39 x 29,7 cm
3. Dyptyk Martina van Nieuwenhove
Madonna z Dzieciątkiem, lewe skrzydło 1487 Memlingmuseum, Sint-Janshospitaal w Brugii
Portret Martina van Nieuwenhove, prawe skrzydło
4. dyptyk
Portret Tommaso Portinari ok. 1470 Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork
Portret Marii Magdaleny Portinari ok. 1470


[edytuj] Bibliografia

  • Robert Genaille, Słownik malarstwa holenderskiego i flamandzkiego, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1975.
  • "Sztuka Świata, tom 5" Wydawnictwo Arkada, Warszawa 1992 rok, str 322

Przypisy

  1. ↑ Informacje o obrazie ze strony Muzeum Narodowego www.muzeum.narodowe.gda.pl
  2. ↑ Informacje o obrazie ze strony National Gellery of Art www.nga.gov
  3. ↑ Informacje o obrazie ze strony National Gallery of Victoria www.ngv.vic.gov.au
  4. ↑ 4,0 4,1 Informacje o obrazie ze strony Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique www.opac-fabritius.be
  5. ↑ Informacje o obrazie ze strony National Gallerywww.nationalgallery.org.uk
  6. ↑ Informacje o obrazie ze strony Metropolitan Museum of Art www.metmuseum.org
  7. ↑ Informacje o obrazie ze strony Staatsgalerie www.staatsgalerie.de
Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Hans Memling
unterkunft Venedig Cialis hotels polish webmasters obozy modzieowe