Plautdietsch
Z Wikipedii
| Plautdietsch | |
| Obszar | Argentyna, Belize, Boliwia, Brazylia, Kanada, Niemcy, Meksyk, Paragwaj, Rosja Stany Zjednoczone, Ukraina |
| Liczba mówiących | ok. 261.000 ? |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki indoeuropejskie *Języki germańskie **Języki zachodniogermańskie ***Język dolnoniemiecki ****Plautdietsch |
| Pismo | alfabet łaciński |
| Status oficjalny | |
| Język urzędowy | nie uznawany |
| ISO 639-2 | gem |
| ISO 639-3 | pdt |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata |
|
Plautdietsch - to język tak zwanych ruskich mennonitów. Ponieważ, począwszy od końca XIX wieku, w związku ze wzrastającym militaryzmem rosyjskim musieli oni opuścić swoje wschodnie posiadłości, jego użytkownicy żyją dzisiaj w wielu krajach:
- Ameryka Łacińska: Paragwaj, Meksyk, Boliwia, Brazylia, Belize
- Europa i Azja Środkowa: Niemcy, Rosja, Kazachstan, Kirgistan, Ukraina
- Ameryka Północna: Kanada, Stany Zjednoczone
Posługuje się tym językiem w jakimś stopniu około 500 tys. osób na świecie. Wiele jednak z nich to osoby dwu-, trzy-, a nawet czterojęzyczne. W Ameryce Łacińskiej, ponieważ żyją w odciętych od świata wspólnotach, mówi tym językiem jako jedynym między 100 a 150 tys. osób. Język ten jest archaiczną odmianą języka dolnoniemieckiego z wpływami innych języków germańskich. Jego sytuacja przypomina sytuację języka pensylwańskiego.
Spis treści |
[edytuj] Język czy dialekt
Język Plautdietsch pochodzi bezpośrednio od wariantu dolnopruskiego języka dolnoniemieckiego i rodzi to wątpliwości, czy etnolekt ten może być uznany za samodzielny język, czy też tylko za jeden z dialektów dolnoniemickich.
Argumenty za dialektem języka dolnoniemieckiego:
- Plautdietsch jest głównie językiem mówionym;
- Wykazuje wiele podobieństw do innych dialektów dolnoniemieckich;
- Jest w dużym zakresie zrozumiały dla użytkowników języka niemieckiego;
- Jego gramatyka przypomina niemiecką.
Argumenty za odrębnym językiem
- Posiada wiele innowacji w zakresie fonetyki, których nie ma w żadnym innym niemieckim dialekcie;
- Mówi się nim w krajach nieniemieckojęzycznych;
- Posiada wiele zapożyczeń z innych języków, dostosowanych do własnego systemu fonetycznego;
- Posiada wiele wyrażeń idiomatycznych niezrozumiałych dla użytkowników języka niemieckiego;
- Po publikacji Biblii w tym języku (2003) nie jest już tylko językiem mówionym.
[edytuj] Ojcze Nasz w tym języku
- Vaterunser
- Ons Voda em Himmel,
- lot dien Nome jeheilicht woare;
- lot dien Ritjdom kome;
- lot dien Welle jedone woare,
- uck hia oppe Ed, soo aus em Himmel;
- jeff ons Dach fe Dach daut Broot, daut ons fehlt;
- en vejeff ons onse Schult,
- soo aus wie den vejewe, dee sich jeajen ons veschuldicht ha;
- en brinj ons nich en Vesetjunk nenn,
- oba rad ons von Beeset.
- wiels die jehet daut Ritj,
- en dee Krauft en dee Harlichtjeit
- en Eewichtjeit.
- Amen.
[edytuj] Zobacz także
[edytuj] Link zewnętrzny
|
|||||||||||||||||