Podhale
Z Wikipedii
Podhale – kraina historyczno-etnograficzna w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry. W krajobrazie Podhala występują rozległe torfowiska i stożki napyłowe. Najważniejsze miejscowości: Nowy Targ (historyczna stolica Podhala), Ludźmierz, Zakopane, Szaflary, Białka Tatrzańska, Bukowina Tatrzańska, Poronin, Podczerwone, Chochołów, Witów, Koniówka i inne. Południową część Podhala nazywa się czasem "Skalnym Podhalem" – obejmuje ono obszar od Brzegów i Bukowiny po Zakopane, Kościelisko i Witów.
Do najcenniejszych zabytków należy grupa pięciu kościołów podhalańskich. Wysokości bezwzględne tej krainy wahają się od 600 do 900 m n.p.m. Zimy są tutaj mroźne ze średnią temperaturą stycznia -6°C i częstymi zamgleniami, lata natomiast – stosunkowo ciepłe (ze średnią temperaturą lipca 16°C) i suche.
Bogata kultura ludowa rozwinęła się wśród wolnej od dawna od powinności pańszczyźnianych ludności góralskiej. Podobnie jak w przypadku ludności kurpiowskiej i łowickiej, miało to związek z jej znaczną swobodą.
Spis treści |
[edytuj] SÅ‚ynne postacie z historii Podhala
- Klimek Bachleda
- Tytus Chałubiński
- Stanisław Dziwisz
- Andrzej Galica
- Seweryn Goszczyński
- Władysław Hasior
- Mieczysław Karłowicz
- Jan Krzeptowski (Sabała)
- Piotr Kułach
- Wojciech Kułach
- Józef Kuraś
- Józef Maciasz
- Kornel Makuszyński
- Stanisław Marusarz
- Helena Marusarzówna
- Władysław Orkan
- Jan Gwalbert Pawlikowski
- Kazimierz Przerwa-Tetmajer
- Antoni RzÄ…sa
- Józef Stolarczyk
- Augustyn Suski
- Karol Szymanowski
- Józef Tischner
- Stanisław Witkiewicz
- Mariusz Zaruski
[edytuj] Regiony Podhala
- Gmina Biały Dunajec
- Gmina Bukowina Tatrzańska
- Gmina Czarny Dunajec
- Gmina Kościelisko
- Nowy Targ
- Gmina Poronin
- Gmina Szaflary
- Zakopane